Założenia teoretyczne Terapia Gestalt koncentruje się na wspieraniu rozwoju osoby – rozumianego jako proces odnajdywania spójności i równowagi pomiędzy tym, kim jestem (Podmiotem), a otaczającym mnie światem (Środowiskiem). Rozwój ten dokonuje się poprzez kontakt z innymi ludźmi i z otoczeniem. Każdy kontakt to dynamiczny proces, który przebiega w kilku etapach: najpierw pojawia się napięcie lub konflikt między tym, co znane i stare, a tym, co nowe i nieznane. Potem, jeśli kontakt przebiegnie w sposób pełny, dochodzi do twórczej integracji, czyli połączenia tych dwóch elementów w nową całość. Jeśli ten proces zostanie przerwany – np. przez lęk, unikanie, nadmierną kontrolę – rozwój osoby zostaje zatrzymany. W psychoterapii Gestalt takie zatrzymanie rozwoju uważa się za źródło trudności psychicznych.
Do kluczowych założeń podejścia należą: tu i teraz – koncentracja na aktualnym doświadczeniu jako podstawowym źródle świadomości; świadomość i odpowiedzialność – rozwijanie zdolności rozpoznawania własnych uczuć, myśli i działań oraz brania za nie odpowiedzialności;