Jednakże już pod koniec 1917 roku Austria i Niemcy dokonały zwrotu w swojej polityce. Zachęcone możliwością pozyskania zboża i surowców z obszaru Ukrainy postanowiły zawrzeć z Ukraińską Republiką Ludową porozumienie. Na mocy traktatu brzeskiego z 9 lutego 1918 roku władze ukraińskie w zamian za dostawy dla państw centralnych zostały uznane, a do ich terytoriów przyłączone miały zostać: Chełmszczyzna oraz pogranicze Podlasia i Polesia, czyli części formalnie tworzącego się Królestwa Polskiego.
Wiadomość ta została oprotestowana przez niemal każdą opcję polityczną na ziemiach polskich. Polacy uznali traktat brzeski za zdradę i IV rozbiór Polski. II Brygada Legionów wystąpiła zbrojnie przeciwko dotychczasowym sojusznikom – Austriakom, przekroczyła front i dołączyła do formowanego przy armii rosyjskiej II Korpusu Polskiego.
Pozostałe IV albo V rozbiorem Polski określano niekiedy konferencje w Teheranie i Jałcie, Okrągły Stół czy przystąpienie Polski do Unii Europejskiej.