W polskiej historiografii zwykło się określać wydarzenia kongresu jako IV rozbiór PolskiJerzy Topolski Historia Polski od czasów najdawniejszych do 1990 roku. Wyd. Kopia, 1996. Str. 206Adam Kersten, Tadeusz Łepkowski Historia dla klasy II liceum ogólnokształcącego. Wyd. Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1968. Str 311..

1848–1851 – próba podziału Wielkiego Księstwa Poznańskiego thumb|Mapa z zaznaczonym „terytorium polskim” planowanym do wydzielenia W okresie działania Frankfurckiego Zgromadzenie Narodowego pojawiła się tzw. kwestia poznańska, dotyczącą ewentualnego włączenia w całości lub części Wielkiego Księstwa Poznańskiego do Rzeszy Niemieckiej. Po tym, gdy zdominowany przez Polaków Sejm Wielkiego Księstwa Poznańskiego sprzeciwił się włączeniu go do Rzeszy, niemieccy deputowani parlamentu frankfurckiego podjęli działania w kierunku podziału księstwa na cześć niemiecko- i polskojęzyczną – ta pierwsza miała wejść w skład Rzeszy, zaś druga zostać przyłączona do Królestwa Kongresowego. Francja stanowczo zaprotestowała przeciw podziałowi księstwa jako „IV rozbiorowi Polski” i zagroziła interwencją wojskową, do której jednak nie doszło ze względu na niepokoje społeczne we Francji. W miarę pracy nad projektem planowana „część polska” stawała się coraz mniejsza.