Teorie te wykazują podobieństwo do założeń bioenergoterapii.
Po odrzuceniu teorii Mesmera jako nienaukowych, metody z nim kojarzone były w środowisku medycznym określane mianem szarlatanerii. Podejmowano próby udowodnienia, że działania terapeutyczne Mesmera opierały się na oddziaływaniu psychologicznym. Eksperymenty wykazywały, że pacjenci odczuwali rzekomy wpływ magnesu wyłącznie wtedy, gdy wiedzieli o jego obecności. Wykazano również brak różnicy w reakcjach pacjentów po zamianie magnesu na zwykły kawałek żelaza. Mimo to Mesmer do końca życia oficjalnie podtrzymywał swoje koncepcje fizjologiczne, odrzucając tezy o roli sugestii czy hipnozy w swoich terapiach. W 1989 roku uznał Mesmera za prekursora badań nad hipnozą, zwracając jednak uwagę na jego ograniczanie się do wyjaśnień wyłącznie fizjologicznych.
Termin „hipnoza” został wprowadzony w 1841 roku przez szkockiego lekarza Jamesa Braida i od tego czasu wszedł do powszechnego użycia. Etymologia słowa, wywodząca się od greckiego słowa hypnos („sen”), mylnie sugeruje fizjologiczne pokrewieństwo tego stanu ze snem. W przeciwieństwie do Mesmera, Braid klasyfikował stosowane przez siebie zabiegi jako formę oddziaływań psychologicznych.