Występuje niemal wyłącznie u osób z niedoborami odporności.
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych ropne, bakteryjne, jest zawsze wtórne do ogniska infekcji poza układem nerwowym: ropnego zapalenia ucha środkowego – Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, ropnego zapalenia zatok – Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Staphylococcus aureus, odoskrzelowego zapalenia płuc – Streptococcus pneumoniae, zmian ropnych na skórze – Staphylococcus aureus, ropni przywierzchołkowych zębów – Staphylococcus aureus, flora beztlenowa, zakażenia dróg moczowych – Escherichia coli, Proteus mirabilis, flora beztlenowa, zakażenia dróg żółciowych – Escherichia coli, Proteus mirabilis, ogniska w jamie brzusznej – zakażenia mieszane: flora beztlenowa, Gram-ujemne pałeczki tlenowe.
Przyczyny nieinfekcyjne nowotwory: białaczka, nowotwory tkanki limfatycznej, guzy mózgu, przerzuty do mózgu, sarkoidoza, leki, np.