pod tytułem "Zagadnienia współczesne" - Questions contemporaines).
Mimo zaangażowania w badania niektórych kwestii związanych z antykiem jak własność i jej przenoszenie, Fustel de Coulanges zwrócił się ku historii średniowiecznej, z jednej strony by pokazać jak niewiele wspólnego mają instytucje francuskie z prawem germańskim (armie pruskie dopiero co opuściły ziemie francuskie, pozwalając znów wypłynąć założeniom opata Dubos, zgodnie z którymi Frankowie mieli zostać przychylnie przyjęci przez GalówJean-Baptiste Dubos, Histoire critique de l'établissement de la monarchie française dans les Gaules, 1734), z drugiej zaś, by przedstawić kilka spośród swoich intuicji metodologicznych.
Fustel, nauczyciel zdolny przyciągnąć licznych uczniów samą jakością swojej pracy i ascetyzmem intelektualnym, był jednym z tych innowatorów, którzy skierowali francuską historiografię na nowe tory. Uważał, że zaangażowanie polityczne, tak drogie dla Jules’a Micheleta czy Augustina Thierry’ego, powinno zostać wykluczone celem uniknięcia wszelkich przesądów i nadania pierwszeństwa historycznej prawdzie. Paradoksalnie, choć w "Mieście starożytnym" podkreślał, jak nieumiejętne naśladownictwo antyku prowadziło do terroru, dzieło to długo uchodziło za hołd złożony duchowi chrześcijaństwa. Fustel zmuszony był cierpieć reputację klerykała i bonapartysty.