U gatunków występujących w strefie tropikalnej niebezpieczne bywają również same kolce, również połączone z gruczołami jadowymi. Jadowitość zachowują nawet wysuszone igły jadowe i pedicellaria. Ukłucia nawet niejadowitych jeżowców mogą wywoływać infekcje bakteryjne. W zapisie kopalnym jeżowce znane są od paleozoiku.
Budowa Ciało osiąga najczęściej kilka, rzadziej kilkadziesiąt cm średnicy, zazwyczaj między 6 a 12 cm. Najmniejsze jeżowce mają kilka mm, największe 35 cm.
Jeżowce cechują się symetrią pięciopromienną, aczkolwiek niekiedy zdarzają się dwubocznie symetryczne, spłaszczone. Te pierwsze, nie tworzące kladu, zwą się regularnymi, natomiast nieliczne jeżowce dwubocznie symetryczne określa się nieregularnymi, zaliczając do grupy Irregularia. Ich ciało najczęściej przybiera kształt kulisty, niekiedy półkolisty, sercowaty, podkowiasty, jajowaty, nieraz spłaszczony czy wydłużony, może być powcinany obwodowo. Nie mają ramion, w przeciwieństwie do zaopatrzonych w długie ramiona wężowideł czy rozgwiazd. Podwójne rzędy nóżek ambulakralnych pozwalają wyznaczyć promienie, przebiegające południkowo od bieguna oralnego do aboralnego.