(V) Podczas okupacji Paweł policzkuje na ulicy niemieckiego oficera, za co zostaje skazany na trzy miesiące aresztu. Po wyjściu z więzienia wstępuje do partyzanckiego oddziału Orkana. W czasie pierwszej akcji zabija przypadkowo Pyzia, młodego kolegę z oddziału. Próbując odkupić swoją winę, w pojedynkę atakuje obóz niemiecki, wrzucając granaty do łaźni. (VII) Bohater nosi w oddziale przezwisko „Stary”. Dokonuje samowolnego ataku na niemiecki pociąg. (IX) Za nieuzgodnioną z dowództwem akcję Paweł zostaje wyrzucony z oddziału partyzanckiego. Dociera do wsi, gdzie staje się obiektem nagonki miejscowych chłopów. (II) W Wilnie szaulisi dokonują nocnych aresztowań. Paweł próbuje ostrzec miejscowego nauczyciela (tego samego, który wcześniej obronił go przed chłopcami z gimnazjum). Jednak mężczyźnie nie udaje się uciec, natomiast nieudolna pomoc bohatera doprowadza do aresztowania matki Pawła. Sąsiedzi zarzucają mu, że nie tylko nie potrafi uratować „obcych”, ale jeszcze naraża „swoich”. (IV) Paweł należy do antybolszewickiej partyzantki pod dowództwem Korwina. Dowiaduje się, że zabito partyzantów z oddziału Kmicica. Zostaje wydany wyrok na zdrajcę, który do tego doprowadził. Ma nim rzekomo być miejscowy nauczyciel (ten sam, którego bohater chciał ostrzec przed szaulisami). Paweł zgadza się dokonać egzekucji.