Kontekst Tonacja powieści jest pesymistyczna, momentami groteskowa. Awantury kosmiczne zawierają liczne odniesienia do rzeczywistości PRL-u, zwłaszcza do kryzysu ekonomicznego końca lat 70. W powieści pojawiają się liczne wzmianki o braku mięsa. Ten problem martwi zarówno rodziny bohaterów, jak i dyrektora szkoły starającego się o zaopatrzenie szkolnej stołówki. Trudności napotyka też remont szkoły. Narratora nawiedza katastroficzny sen o powodzi i uciekających szczurach; także w szkole uczniowie i nauczyciele znajdują martwe szczury. Mieszkańcy Odrzywołów są zmęczeni codziennymi problemami, przez co stają się dla siebie nieżyczliwi. Najlepiej prosperującym w mieście zakładem jest przedsiębiorstwo pogrzebowe, którego dyrektor postrzegany jest przez lokalną społeczność jako człowiek, który odniósł sukces życiowy. W miejscowym domu starców istnieje specjalne stanowisko „spedytora”, który zajmuje się wyłącznie organizowaniem pogrzebów pensjonariuszy. Wśród dorosłych brak jest postaci jednoznacznie pozytywnych. I nauczyciele, i rodzice wydają się bezradni wobec rzeczywistości, nie rozumieją młodzieży, która z kolei stara się ukrywać przed nimi swoje kłopoty.