Niższa warstwa burżuazji rozwijała się w ośrodkach gospodarczych: w Warszawie, Krakowie, Toruniu, Gdańsku, we Lwowie i Wrocławiu, pomniejsi także w Lublinie, w Poznaniu i żywym podówczas jeszcze wielkopolskim okręgu sukienniczym, również w Radomiu, w Wilnie, BrodachIreneusz Ihnatowicz, Antoni Mączak, Benedykt Zientara, Janusz Żarnowski, SPOŁECZEŃSTWO POLSKIE od X do XX wieku, Wydanie czwarte, poprawione i rozszerzone Książka i Wiedza, Warszawa 1999, s. 356 i n..
Zobacz: Kryzys bankowy w Polsce w 1793 roku
2) faza wczesna, wielkie fortuny, kapitalizm państwowy: czas szybkiego rozkwitu wielkich fortun burżuazyjnych w sferze obrotu, dostaw i zwłaszcza w pośrednictwie pomiędzy skarbem państwa a konsumentem, np. dzierżawy monopoli: solnego, tabacznego, konsumpcyjnego, tzw. podatku koszernego itp. Wyrastały na nich wielkie ówczesne majątki potężnych liwerantów w rodzaju Berka Szmula i całego klanu rodzin Zbytkawerów, Sonnenbergów, Epsteinów, Neumarków, Fraenklów (pierwszy po rozbiorach duży dom bankowy), Laskich, Newachowiczów, Kronenbergów (dom bankowy założony w 1820 roku), Koniarów, Halpertów, Wertheimów (dom bankowy założony w 1817 roku) itd.