W tym czasie dzieci poznają różnice między płciami, uczą się ról płciowych oraz kształtuje się u nich tożsamość płciowa. W tym okresie tworzy się także silna więź emocjonalna między dzieckiem a opiekunami. To również czas, gdy dzieci zaczynają uczęszczać do przedszkola, a później do szkoły podstawowej, wchodząc tym samym w życie społeczne.
W tym czasie rozwija się myślenie symboliczne i wyobraźnia, a zabawa pełni funkcję treningu ról społecznych i emocjonalnych. Dziecko uczy się inicjatywy, ale może też doświadczać poczucia winy.
Późne dzieciństwo thumb|Dzieci – uczniowie szkoły podstawowejPóźne dzieciństwo, inaczej okres szkolny lub preadolescencja, przypada mniej więcej na okres od 7 do 11 roku życia.
Po rozpoczęciu nauki w szkole mogą ujawnić się różnego rodzaju zaburzenia psychiczne lub neurorozwojowe, które wcześniej nie były zauważalne. Niektóre z nich to: autyzm, dysleksja, dyskalkulia i ADHD.
Dziecko wchodzi w stadium operacji konkretnych, co oznacza rozwój logicznego myślenia opartego na realnych sytuacjach. Erikson określa ten etap jako „pracowitość kontra poczucie niższości” – dziecko porównuje się z rówieśnikami i buduje poczucie kompetencji.
Dzieci mogą z różnych powodów odmawiać chodzenia do szkoły lub wagarować.