Każda z cnót naczelnych odpowiadała zarówno części duszy, jak i społeczeństwa. Sophrosyne dla Platona polegała na samokontroli, ograniczaniu się w zaspokajaniu popędów i żądz, posłuszeństwie, sprawowała więc kontrolę nad pożądliwą częścią duszy i związana była z ludźmi pracy: rolnikami, rzemieślnikami i handlarzamiPlaton, Państwo, 389 D-E.. Dodatkowo, była również cnotą harmonizującą relację między jednostką a polis (i oznaczała szersze uporządkowanie), a tym samym powinna być pielęgnowana również przez pozostałe stanyPlaton, Państwo, 442 C-D.. Ta koncepcja sophrosyne była przez niego rozwijana w takich tekstach jak Państwo, Prawa, Polityk czy Gorgiasz.
Arystoteles W szerokim sensie, cała teoria Arystotelesa może być odczytywana jako ucieleśnienie sophrosyne. Jakakolwiek areté opiera się u niego na umiarkowaniu i samokontroli. Dodatkowo jednak Arystoteles wyróżnia sophrosyne jako jedną z wielu szczegółowych cnót, której zakres jest znacznie bardziej ograniczony aniżeli u wcześniejszych filozofów. Sophrosyne dotyczy ograniczenia trzech żądz cielesnych: jedzenia, picia i seksualnościArystoteles, Etyka nikomachejska, 1118a, 23-26..