W 1902 roku w partii dokonano swoistego przewrotu i kierownictwo nad organizacją przejęli działacze emigracyjni skupieni wokół pisma "Przegląd Socjaldemokratyczny" na czele z Różą Luksemburg (Komitet Zagraniczny SDKPiL), a kierowanie strukturami krajowymi zlecono Feliksowi DzierżyńskiemuAndrzej Friszke „Państwo czy rewolucja. Polsce komuniści a odbudowanie państwa polskiego 1892 – 1920“ Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2020, ISBN 978-83-66586-19-2, str. 54.

Wcielając w życie koncepcję Róży Luksemburg o konieczności zjednoczenia wszystkich ruchów rewolucyjnych w państwach zaborczych SDKPiL dążyła do zjednoczenia z Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (SDPRR), jako autonomiczną sekcją. Podczas przygotowań do II Zjazdu SDPRR który odbył się w 1903 roku w Londynie, Luksemburg zażądała od rosyjskich socjaldemokratów zmiany stanowiska odnośnie do prawa narodów Rosji do samostanowienia oraz zapewnienia pełnej niezależności organizacyjnej SDKPiL jako sekcji SDPRR w działaniach na terenie zamieszkiwanym przez PolakówNorbert Michta „Julian Marchlewski. Polska, Naród. Socjalizm“, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1975, str. 123. Podczas tego kongresu miał miejsce słynny rozłam w socjaldemokracji rosyjskiej na frakcje mienszewików i bolszewików.