W dekoracji rękopisu można wyróżnić następujące sposoby zdobienia: rubrykowanie – wyróżnianie w tekście za pomocą czerwonej farby, inicjały – wyróżnienie (większym rozmiarem lub dekoracją) pierwszej litery fragmentu tekstu, miniatury – wykonywana ręcznie ilustracja w tekście, dekorację marginalną – dekoracja marginesów tekstu za pomocą floratury, bordiury, drolerii. Jednym ze sposobów zdobienia było także barwienie pergaminu np. purpurą.
Zasadniczo samo pojęcie iluminacji stosowane jest wyłącznie do czasów średniowiecza, podczas gdy pojęcie iluminatorstwa dotyczy wszelkich form ręcznego ozdabiania kart książek zarówno rękopiśmiennych, jak i drukowanych, a którego początki sięgają starożytności, w której zdobiono teksty zapisane na papirusie.
Słowo iluminacja wywodzi się od łacińskiego illuminare (rozświetlać) i pierwotnie oznaczało zdobienie złotem karty książki.
thumb|center|450px|Iluminowany manuskrypt
Funkcje iluminatorstwa Zdobienie rękopisu miało na celu przede wszystkim wyróżnienie ważnych miejsc w tekście, a zwłaszcza jego podziału wewnętrznego (księgi, rozdziały, akapity). Proste zdobienia, jak rubrykowanie, miały również urozmaicać czytany tekst wizualnie.