Prawidłowość wykorzystania zwolnienia Kontrola ta ma na celu sprawdzenie, czy osoba niezdolna do pracy nie wykonuje w tym czasie pracy zarobkowej lub nie wykorzystuje zwolnienia niezgodnie z jego celem. Uprawnionymi do jej przeprowadzenia są: dyrektor oddziału ZUS (lub osoba upoważniona), pracodawca lub zleceniodawca zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego co najmniej 20 ubezpieczonych, inne uprawnione podmioty w zależności od grupy zawodowej (np. prezes sądu, prokurator, dowódca jednostki wojskowej, dyrektor urzędu pracy).
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości sporządzany jest protokół.
Zasadność i prawidłowość wystawienia Kontrola zasadności orzeczenia o niezdolności do pracy leży w kompetencjach lekarzy orzeczników ZUS (lub odpowiednio lekarzy rzeczoznawców KRUS oraz komisji lekarskich służb mundurowych). Kontrola prawidłowości wystawiania zaświadczeń (aspekt formalny i medyczny po stronie wystawiającego) dokonywana jest wyłącznie przez lekarzy orzeczników ZUS.