W grudniu 1988 wszedł do kilkuosobowego prezydium obradującego w Gdańsku I Kongresu Liberałów, który zainicjował wraz ze środowiskiem „Przeglądu Politycznego”.
Działalność polityczna (1989–2007) Latem 1989, w okresie tworzenia rządu Tadeusza Mazowieckiego, Janusz Korwin-Mikke wysunął na łamach „Polityki” jego kandydaturę na ministra gospodarki morskiej. W listopadzie tego samego roku Donald Tusk przewodniczył II Kongresowi Liberałów w Gdańsku, który dyskutował nad utworzeniem partii liberalnej. W 1990 należał do założycieli Kongresu Liberalno-Demokratycznego. W 1991 został przewodniczącym KLD, który w wyborach parlamentarnych w tym samym roku zdobył 37 mandatów w Sejmie i 6 w Senacie. Donald Tusk został wówczas jednym z posłów I kadencji, zdobywając 38 778 głosów w okręgu gdańskim. Kierowana przez niego partia znalazła się w opozycji wobec rządu Jana Olszewskiego. W 1992, po przegłosowaniu wotum nieufności wobec tego gabinetu, próbował przekonać premiera Waldemara Pawlaka do powołania na wicepremierów przedstawicieli tzw. małej koalicji (UD-KLD-PPG), a następnie był jednym z inicjatorów zawiązania koalicji parlamentarnej siedmiu ugrupowań politycznych, która powołała rząd Hanny Suchockiej.