W podobnym duchu utrzymany był jego wcześniejszy rozkaz z grudnia poprzedniego roku nakazujący uznawać schwytanych czarnoskórych żołnierzy Unii nie za jeńców wojennych, lecz za niewolników, zaś ich białym dowódcom groziła śmierćProclamation by the Confederate President on December 24, 1862. Późniejsze straty zmusiły Konfederację do uchwalenia 3 marca 1865 r. ustawy o mobilizacji 300 tys. niewolników w wieku 18 - 45 latConfederate Law Authorizing the Enlistment of Black Soldiers, as Promulgated in a Military Order, art. 5 zabraniał wprowadzać jakiekolwiek zmiany do stosunków między niewolnikami a ich właścicielami bez zgody tych ostatnich oraz władz stanowych., z których do CS Army wcielono kilkusetMichałek, op.cit., s. 48.
Wraz ze zbliżającym się zakończeniem wojny abolicjoniści jęli coraz częściej zwracać uwagę na fakt, że wprawdzie proklamacja uwalniała niewolników w warunkach wojny, jednak nie delegalizowała instytucji niewolnictwa. W większości byłych stanów Konfederacji wprowadzono w życie przepisy znoszące niewolnictwo, ale w kilku było ono nadal legalne, aż do wejścia w życie 18 grudnia 1865 roku Trzynastej Poprawki do Konstytucji. Lincoln poparł Poprawkę podpisując ją, choć Konstytucja milczy o takim wymogu.