Cisza odgrywa także dużą rolę w praktyce zen. Używa się jej zamiast okrzyków, kijów czy innych środków wykorzystywanych przez mistrza w nauczaniu. Przykładem może tu być oryginalny przekaz zen przez Buddę do Mahakaśjapy. Podobnie się stało, gdy pewien z mnichów poprosił koreańskiego mistrza P'ach'o Hyejonga, działającego w Chinach, o pokazanie mu niedwoistej rzeczywistości. Odpowiedzią mistrza chan była cisza (chin. liangjiu). Taką właśnie ciszę określano czasem, że jest jak piorun; tak była wstrząsająca i skuteczna.

Wiele jest przykładów związanych z ciszą i jej wykorzystaniem przez mistrzów zen. Czasem było to w pełni świadome uchylenie się od odpowiedzi, aby wytworzona pustka sama wyrwała odpowiedź z pytającego. Często także zdarza się, że nawet mimowolna pauza w środku rozmowy doprowadza umysły do urzeczywistnienia.

Przypisy

Bibliografia David J. Kalupahana. A History of Buddhist Philosophy. University of Hawaii. Honolulu, 1992 Red. Stephan Schuhmacher i Gert Woerner. The Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion. Shambala. Boston, 1989 Sangharakshita. A Survey of Buddhism. Tharpa Publications. Londyn, 1987.

Kategoria:Filozofia buddyjska Kategoria:Praktyki buddyjskie