Okres 40 dni komunistycznej okupacji zaznaczył się czystką – zamordowano kilka tysięcy osób (dostępne źródła podają rozbieżne i mało konkretne dane), wrzucając zwłoki do krasowych jam zwanych foiba. Wydaje się, że czystka nie miała charakteru etnicznego, lecz polityczny, bowiem mordowano również antykomunistycznych działaczy słoweńskich. W rezultacie presji mocarstw zachodnich i braku poparcia Związku Radzieckiego armia jugosłowiańska wycofała się z Triestu.
Utworzenie Wolnego Terytorium Triestu thumb|Wolne Terytorium Triestu 9 czerwca 1945 w Belgradzie rządy brytyjski i amerykański zawarły z rządem Tity porozumienia, na mocy których już od 12 czerwca 1945 wojska amerykańskie i brytyjskie okupowały część Wenecji Julijskiej po tzw. linię Morgana (biegnącą mniej więcej równolegle do obecnej granicy włosko-słoweńskiej, 10 do 20 km na wschód od niej) oraz miasto Pula na Istrii. Po wejściu w życie porozumienia 15 i 16 września 1945, wojska angloamerykańskie wycofały się do obszaru zwanego późnej strefą A. 15 października 1946 wytyczono granicę z WłochamiTomasz Wituch: Terytoria sporne w Europie po roku 1815..