Jan Gołąb Instytucja separacji małżeńskiej w obowiązującym prawie kanonicznym.
Proces kanoniczny o stwierdzenie domniemanej śmierci współmałżonka Zdarzają się takie sytuacje, że jeden z małżonków zaginął, dlatego konieczne jest stwierdzenie śmierci współmałżonka. Małżeństwo zawarte i dopełnione nie może być rozwiązane żadną ludzką władzą i z żadnej przyczyny oprócz śmierci (1141 KPK). Śmierć pewna może być udowodniona aktem zgonu. Śmierć może też być domniemana na podstawie bezspornych ustaleń, że jest ona pewna lub prawdopodobna, pomimo braku aktu zgonu. Wieloletnie zaginięcie, gdy prowadzone poszukiwania i śledztwa nie dały żadnego rezultatu, daje podstawę do uznania takiej osoby za zmarłą. Sprawy te reguluje Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku (KPK 1707 § 1-3) i Kodeks Kanonów Kościołów wschodnich z 1990 roku (KKKW 1383 § 1-4).
Według Instrukcji Świętego Oficjum z 13 maja 1868 roku, odbywały się postępowania wykazujące śmierć współmałżonka. KPK z 1917 roku nie uwzględniał takiej możliwości, dopiero KPK z 1983 roku ponownie zawiera stosowne kanony.