W 1825 zelowscy Czesi oddali do użytku pierwszą w mieście świątynię (kalwińską). Parafia ta od razu stała się równocześnie ważnym ośrodkiem czeskiego życia narodowego. Pastorzy dbali o to, by językiem nabożeństw oraz komunikacji między parafianami był język czeski. W okresie tym Zelów etnicznie miał charakter niemal czysto czeski. W 1845 w mieście zamieszkiwało 1264 Czechów, należących do Kościoła ewangelicko-reformowanego i tylko 64 Polaków wyznania katolickiego oraz 19 Niemców-luteranów. W kolejnych latach – w miarę napływu ludności żydowskiej, polskiej i niemieckiej – charakter Zelowa zmienił się na wielonarodowy. Największą zbiorowością Czesi byli tu jeszcze tuż przed II wojną światową (3000 Czechów przy 2000 Żydów i około 600 Polaków). Po II wojnie światowej liczba Czechów znacznie zmalała, wyjechała również duża część Niemców. Na miejsce wymordowanej ludności żydowskiej do ośrodka napływali Polacy, a Czesi stali się niewielką społecznością.