Wobec zakazania działalności Zakonu przez władze wojskowe w armii, w jego miejsce wiosną 1938 r. powołana została sekcja wychowania moralnego przy Towarzystwie Wiedzy Wojskowej. Zarazem działalność Zakonu została przeniesiona poza wojsko: grupa cywilów m.in. (Stanisław Popiel, ks. Józef Jarzębowski, Zofia Kossak-Szczucka) wystąpiła do zarządu miejskiego Warszawy o rejestrację Rycerskiego Zakonu Krzyża i Miecza jako stowarzyszenia. Organizacja zamierzała koncentrować się na działalności wśród opiniotwórczej inteligencji, tworząc środowiskowe sektory m.in. pracowników szkół wyższych i środków przekazu oraz studentów. Ruch pozyskać miał ok. 500 zwolenników, zdobył m.in. wpływy w sodalicjach mariańskich).
Program i organizacja Organizacja stawiała sobie za cel zrealizowanie nauki Chrystusa w życiu państwa i zdobycie dla Polski przewodnictwa moralnego wśród narodów, rozwój sił duchowych narodu w oparciu o etykę katolicką, wychowanie mocnych i prawych ludzi – przewodników moralnych. W tym celu jej członkowie codziennie wieczorem brali udział w apelu do Jezusa Chrystusa i Maryi – Królowej Narodu Polskiego. Nawiązywano do tradycji rycerskich dawnej Polski. Dla członków Zakonu tradycja była czymś więcej niż zwykłym przywiązaniem do przeszłości, ale czymś żywym.