Po III rozbiorze Polski Szydłowiec należał do zaboru austriackiego. Władze Austriackie usiłowały uregulować zabudowę miasta. Powolny proces odbudowy aktywności społeczno-ekonomicznej Szydłowca został zapoczątkowany utworzeniem prefektury powiatu w departamencie radomskim, w okresie Księstwa Warszawskiego. Powiat szydłowiecki istniał w latach 1809–1866 i obejmował dobra rządowe samsonowskie, suchedniowskie i bodzentyńskie, a więc poważną część Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego. Miały tutaj swoją siedzibę gmina, parafia, sąd pokoju, poczta i szkoła elementarna. Odbywały się sejmiki i jarmarki. Nieco później zlokalizowano tutaj siedzibę nadleśnictwa, a także dyrekcję obwodu górniczego. W 1802 r., po śmierci Macieja Radziwiłła dobra Szydłowieckie przeszły w drodze licytacji w ręce Anny ks. Sapieżyny, która z kolei w 1828 r. odsprzedała dobra Szydłowieckie skarbowi Królestwa Polskiego. Do miasta zjechali się różni usługodawcy oraz zwiększono wydobycie rzadkiego na Mazowszu i w Rosji piaskowca.

Kolebka powstania

Szydłowiec uważa się za jedno z pierwszych miast wyzwolonych przez powstańców styczniowych. Ogółem w Szydłowcu rozegrały się 3 potyczki: 23 stycznia, 27 maja i 8 listopada, z czego większe znacznie miała tylko pierwsza.