Historia Ukształtowanie się Spisza mały|Mapa Spisza na tle współczesnej Słowacji W okresie kształtowania się Polski wczesnopiastowskiej, w czasie panowania Bolesława Chrobrego, granica monarchii opierała się na linii rzek Cisa, Wag i Dunaj. Następcy Chrobrego nie zdołali utrzymać jego zdobyczy terytorialnych, a obszar Spiszu zaczęli kolonizować Węgrzy. W XII w. Spisz stał się prowincją państwa Arpadów. Granice polskie cofnęły się do linii Hornadu, Wagu i Niżnych Tatr. Za czasów Władysława Hermana, w XI w., granica przebiegała mniej więcej na dziale wód Popradu i Hornadu.

W pierwszej połowie XII w. Węgrom przypadła także leżąca na południe od Podolińca część dorzecza Popradu. Według Jana Długosza najstarszy syn króla Kolomana Uczonego, Stefan, zaręczył się w 1108 r. z Judytą, córką Bolesława Krzywoustego, który jako posag wyznaczył należącą do Polski ziemię spiską. Po śmierci Stefana miała ona wrócić do Polski, jednak nigdy do tego nie doszło – dopiero w 1412 r. nieznaczna część powróciła jako zastaw do Polski. W połowie XII w. król Geza II kazał zasiedlić Spisz osadnikami niemieckimi. Pierwszą falę kolonizacji zatrzymał najazd Tatarów z 1241 r., a na nowo Spisz kazał zasiedlić Bela IV, panujący w latach 1235–1270. Duży przełom przyniósł przywilej wydany przez króla Stefana V w 1271 r.