Taki typ rozważań skupiający się na ilościowej charakterystyce pierwszej zasady, stał się podstawą do tworzenia filozofii atomistycznej.
Demokryt i filozofia atomistyczna
Wszystkie zjawiska przyrody składają się z nieskończonej liczby atomów, które są niepodzielnymi cząstkami materii. Materia ma charakter nieciągły. (istnieje granica podzielności materii). Atomy są niepodzielne, a ich cechą jest twardość. Atomy różnią się między sobą jedynie kształtem, położeniem i porządkiem (różnice ilościowe). Atomy znajdują się w ciągłym ruchu. Równolegle z atomami istnieje próżnia, która umożliwia atomom przemieszczanie się w przestrzeni. Różnorodność świata w rozumieniu tej filozofii, tłumaczona była możliwością łączenia się atomów w zróżnicowane układy, przyjmujące różną postać.
Hobbes – istnieją tylko ciała
Materializm tego filozofa z przełomu XVI i XVII w., wyrażał się w przekonaniu że poza materialnymi ciałami nie istnieje nic. Wszystkie obserwowalne zjawiska są wynikiem różnorodnych kombinacji ciał bądź ich ruchami. Dusza jest właśnie przykładem ruchu ciał. Procesy poznania składały się dla Hobbesa ze składania i rozkładania poszczególnych, obserwowalnych zjawisk.
Francuski materializm