Reasumując, stanowisko przedstawicieli materializmu naiwnego, można wyciągnąć następujące wnioski: W tej filozofii źródłem poznania świata są zmysły. Obserwacja zmysłowa natomiast nie wymaga w tym przypadku dodatkowego uzasadnienia (stąd też pojęcie materializmu naiwnego). Pojęcie materii rozumiane jest przez tych filozofów jako zbiór ciał zmysłowo postrzegalnych. Znaczeniowo jest to pojęcie zbliżone do materiału. Według rozumienia tych filozofów wszystkie zjawiska przyrody miały być pochodnymi jednej pierwotnej materii, która była czystą substancją.
Materializm mechanistyczny W tym ujęciu u podłoża świata nie leży jedna zasada (substancja pierwotna), przyjęto natomiast istnienie u podstaw wszystkich zmysłowo dostępnych zjawisk jakiegoś tworzywa wspólnego, jest to substancja z której wszystkie zjawiska są ukształtowane. Mogą to być elementy bezpośrednio niedostępne zmysłom, ale składające się na wszystkie zjawiska postrzegalne.
Anaksymander, czyli pytanie o istotę przyrody.
Ten filozof był poprzednikiem i niejako nauczycielem wyżej wymienionego filozofa przyrody, Anaksymenesa. Anaksymander głosił, że wspólną zasadą wszystkich rzeczy jest apeiron, bezkres.