Dołączyła też niebawem do grupy łączniczek przekazujących informacje o zgładzonych osobach, udzielających pomocy innym więźniarkom i dokumentujących warunki życia w obozie. Z obozu Auschwitz-Birkenau Niemcy przetransportowali ją do innego swojego obozu koncentracyjnego, Ravensbrück. Tu reżyserka doczekała wyzwolenia w 28 kwietniu 1945.

Twórczość okresu stalinizmu thumb|Wanda Jakubowska i Boris Monastyrski kręcą film Ostatni etap (1947) Po swoich przeżyciach obozowych Jakubowska pragnęła nakręcić film będący pochodną jej przeżyć obozowych. Od czerwca do października pisała wraz z komunistką Gerdą Schneider roboczy scenariusz pod tytułem Oświęcim. W międzyczasie Jakubowska zapisała się do Komunistycznej Partii Niemiec, dzięki czemu mogła prowadzić dokumentację zbrodni nazistowskich. Powróciwszy do Warszawy w grudniu 1945, zgłosiła się do Polskiej Partii Robotniczej ze szkicem scenariusza. Do realizacji projektu za wszelką cenę nie chciał jednak dopuścić Aleksander Ford, ówczesny dyrektor Przedsiębiorstwa Państwowego „Film Polski”, co też Jakubowska kwitowała we wspomnieniach: „Po cichu mówiło się, że to jest film dla jakiegoś reżysera, a nie jakiejś tam »baby«”. Zdeterminowana Jakubowska zdołała rozpocząć prace nad filmem dopiero wtedy, gdy wysłała nowelę filmową w języku rosyjskim do Ministerstwa Kinematografii w Moskwie.