Względną sprzeczność tych schematów etnogenetycznych wyjaśnia się tym, iż współczesne populacje zamieszkujące dorzecze Amuru i Sachalin powstały w wyniku mieszania się rozmaitych etnosów, a także tym, iż etnosy te ukształtowały się stosunkowo późno.
Istnieje również teoria, że przodkowie współczesnych Niwchów, północno-wschodnich ludów paleoazjatyckich, Inuitów i Indian są ogniwami jednego etnicznego łańcucha, który w odległej przeszłości obejmował północno-zachodnie brzegi Oceanu Spokojnego. Niwchowie są utożsamiani z archeologiczną kulturą ochocką, która w starożytności zajmowała większy obszar niż terytorium zajmowany współcześnie przez Niwchów. Nosiciele tej kultury, znani w japońskich źródłach jako Mishihase, zostali wypędzeni z Japonii w VII wieku n.e.
Historia Uważa się, że najwcześniejszą wzmiankę o Niwchach zawierają chińskie kroniki z VI wieku. Odnoszą się one do mieszkańców Gilyami (), którzy mieli później kontakt z władcami dynastii mongolskich Yuanów (w siódmej chińskiej kronice nie ma informacji o kontakcie z dynastią XIII–XIV) w Chinach. Przez wiele lat ich ziemie należały do Chin, dopiero w XIX wieku znaleźli się pod władzą rosyjską. Kontakty Rosjan z Niwchami rozpoczęły się w XVII wieku, za pośrednictwem Kozaków.