117..
Ogólnie Wielka Emigracja – wprawdzie wewnętrznie skłócona i rozbitaUjawniły się w jej szeregach wszystkie dodatnie i ujemne cechy narodu, jak wzajemne szkodzenie sobie, pieniactwo, skrajny indywidualizm, ale zarazem kwitnąca twórczość umysłowa i zdolność do największych poświęceń dla sprawy narodowej.M.Żywczyński, s. 341. – stanowiła siłę, która przez ponad trzy dekady wywierała wpływ na kształtowanie się polskiego myślenia na przestrzeni całego omawianego w tym rozdziale okresu. Była czynnikiem scalającym działania wszystkich organizacji, które za cel pierwszoplanowy uznały wyzwolenie narodu spod władzy państw zaborczych. W tym sensie Wielka Emigracja osiągnęła sukces, aczkolwiek ostatnie polskie powstanie narodowe (powstanie styczniowe), wywołane zgodnie z jej założeniami, poniosło klęskę.
Represje po powstaniu listopadowym