Mechanizmem popychającym sprawcę do zbrodni jest często negatywna przeszłość związana z kobietami, które go poniżały lub miały nad nim kontrolę, najczęściej jest to matka czy żona lub była dziewczyna. Poprzez przeniesienie sprawca wyładowuje swój gniew i złość na kobiecie (ofierze), która posiada pewne cechy podobieństwa zewnętrznego do kobiety, od której uprzednio sprawca doznał krzywd. Ma tendencje do ponownych ataków, gdyż jedna zbrodnia jest niewystarczająca na stłumienie wewnętrznego gniewu. Typ gniewno-ekscytacyjny - sprawca planuje gwałt i zabójstwo, natomiast czynnikiem popychającym do popełnienia takiego czynu jest zadawanie bólu czy terroryzowanie ofiary, traktując to jako swego rodzaju wynagrodzenie czy gratyfikację. Największą przyjemność przynosi mu proces torturowania, a nie akt zabójstwa. Dzieli on morderstwo na dwa etapy, pierwszy to zabójstwo i powzięcie pamiątek, a drugi to „przeżywanie” zbrodni na nowo, poprzez masturbację przy oglądaniu przedmiotów zabranych z miejsca zbrodni.
Według modelu Ronalda M. Holmesa i Stephena T. Holmesa, można wymienić dwa typy seryjnych morderców (model ten odzwierciedla typologię przyjętą przez FBI):