Wielkie znaczenie dla upowszechnienia się północnokresowej wersji polszczyzny miały dwa wydarzenia historyczne: unia brzeska oraz wojna z Rosją w latach 1654–1667. Zawarcie międzywyznaniowej unii w Brześciu Litewskim w roku 1596 otwarło nowy okres polonizacji ruskiej i prawosławnej szlachty w Koronie i Wielkim Księstwie Litewskim. W efekcie w pierwszej połowie XVII stulecia spolonizowaniu uległa znaczna część średniej i drobnej szlachty ruskiej. Natomiast w latach 1654–1667 wyniszczająca i okresowo granicząca z ludobójstwem polityka carska na opanowanych terenach ruskich spowodowała wytępienie lub wywiezienie w głąb państwa moskiewskiego znacznej części szlachty, mieszczaństwa i ludności chłopskiej. Po zakończeniu działań wojennych na wyludnione tereny napłynęła nowa szlachta i mieszczaństwo w dużej mierze polskojęzyczne.
Spowodowało to w okresie od końca lat 60. XVII wieku do połowy lat 90. XVIII wieku spolonizowanie warstw szlacheckiej i znacznej części mieszczańskiej w Wielkim Księstwie Litewskim. W 1697 roku język ruski został usunięty z ksiąg sądowych, grodzkich i urzędów Wielkiego Księstwa.