Drugi z procesów językotwórczych – polonizacja warstw feudalnych możnowładztwa litewsko-ruskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego przebiegał nierównomiernie. Warstwa feudalna na Żmudzi, Suwalszczyźnie, w Auksztocie uległa polonizacji już przed zawarciem unii lubelskiej, na co wskazują relacje Macieja Miechowity (1517 r.) oraz Rotundusa Mieleckiego (1576 r.). Istotną rolę odegrał tu Kościół katolicki genetycznie wywodzący się od Kościoła katolickiego w Polsce oraz unia horodelska z roku 1413, w wyniku której pogańskie do niedawna, świeżo ochrzczone w 1387 roku rody litewskie, a od 1413 także żmudzkie zostały adoptowane do rodów i herbów polskich. Horodelskie obdarowanie herbami i adoptowanie do polskich rodów nie objęło wszakże rodzin prawosławnych bojarów ruskich. Na ziemiach ruskich Wielkiego Księstwa Litewskiego proces przyjmowania kultury polskiej nabrał tempa dopiero po unii lubelskiej w 1569, chociaż początek tego zjawiska został zainicjowany wcześniej przez docierającą na ziemie białoruskie reformację. Poważnym ośrodkiem polskojęzycznej reformacji był od lat 30. XVI wieku Królewiec, a nieco później dwór Radziwiłłów, którym zawdzięczać należy wydanie w roku 1563 w języku polskim Biblii zwanej brzeską, a kilka lat później Biblii nieświeskiej (1572 r.).