Patogeneza Patogeneza zaćmy jest wieloczynnikowa i nie do końca znana. Wraz z wiekiem soczewka staje się grubsza i cięższa, stopniowo traci moc akomodacyjną (stąd zauważalne problemy z czytaniem z bliskiej odległości po 40. r. ż.). Tworzeniu się nowych, koncentrycznie układających się włókien soczewki towarzyszy zagęszczenie i stwardnienie jądra. Białka soczewki ulegają przemianom chemicznym w białka o wysokiej masie cząsteczkowej. Powstające w ten sposób skupiska białkowe powodują zmiany refrakcji, rozproszenie promieni świetlnych i spadek przejrzystości soczewki. Zmienia się również barwa soczewki w żółtą, a czasem nawet brunatną. .

W przypadku zaćmy wrodzonej istotną rolę mogą odegrać takie czynniki, jak: dziedziczność – , aberracje chromosomowe – zespół Downa, trisomia 18, 13 i delecja krótkiego ramienia chromosomu 5, schorzenia gałki ocznej – m.in.: przetrwałe hiperplastyczne pierwotne ciało szkliste, małoocze, brak tęczówki, uraz, siatkówczak, retinopatia wcześniaków, odwarstwienie siatkówki, zapalenie błony naczyniowej, zakażenia okresu noworodkowego (wewnątrzmaciczne) – najczęściej wirus różyczki (który może powodować jednostronną lub obustronną zaćmę całkowitą), ale też wirusy półpaśca, opryszczki, polio, grypy, zapalenia wątroby, cytomegalowirus oraz krętki blade, toksoplazmozy, zaburzenia metaboliczne –