W rękach muzułmańskich ostały się jedynie ziemie Emiratu Grenady.
Po śmierci Alfonsa VII León i Kastylia ponownie się rozdzieliły, jednak nie na długo – syn Alfonsa IX, Ferdynand III Święty zjednoczył dwa kraje, obejmując tron Leónu w 1230. Ferdynand przez całe swoje życie walczył z Maurami na południu. Rekonkwista Hiszpanii została w XIII wieku obwołana krucjatą, jednak po ostatecznym podbiciu ziem Kordoby, krzyżowcy spoza Hiszpanii opuścili szeregi armii. Rządy Ferdynanda oznaczały początek umocnienia się roli Kastylii na europejskiej scenie politycznej, kończąc dyplomatyczną izolację, wywołaną tarciami jego ojca z papieżem. Wtedy to został ufundowany Uniwersytet Salamanki, jeden z najstarszych uniwersytetów Europy, którego celem było nauczanie praw rządzących ekonomią w duchu chrześcijańskim. Potomek Ferdynanda, Alfons X – zwany Mądrym – przyczynił się do wypromowania myśli klasycznej mauryjskich bibliotek i szkół. Następni monarchowie, związani sojuszem z Królestwem Aragonii, odsuwali muzułmanów dalej na południe, w końcu podbijając Gibraltar w 1309.