(Zieliński, 1972).

Próby duże

W tym przypadku można wykorzystać statystykę z o rozkładzie normalnym:

i porównać jej wartość z wartościami granicznymi wyznaczonymi z tablicy standaryzowanego rozkładu normalnego w dokładnie taki sam sposób, jak opisano to dla testu dla jednej wariancji i dużej próby.

Tak jak poprzednio, nie oznacza to, że nie można stosować nadal statystyk dla małych prób. Są one nadal dokładniejsze, wymagają jednak komputerowego obliczania rozkładu, gdyż tablice na ogół nie sięgają tak daleko.

Testy dla dwóch prób zależnych Przypadek taki zachodzi np. gdy badamy ten sam zbiór obiektów w dwóch różnych sytuacjach (w różnych warunkach) – wtedy na ogół liczebności prób są jednakowe

Test Morgana dla prób małych Wyznaczamy statystykę o rozkładzie t-Studenta:

gdzie jest wspólną liczebnością prób, a – współczynnikiem korelacji Pearsona, który jest miarą korelacji pomiędzy wynikami w próbie 1 i próbie 2.