W XII i XIII wieku dzieła Pseudo-Dionizego, wspierane nowymi tłumaczeniami i komentarzami m.in. Hugona od św. Wiktora, Tomasza z Akwinu (który cytował go ponad 1700 razy) czy Alberta Wielkiego, ukształtowały średniowieczną myśl scholastyczną, pomagając połączyć koncepcję hierarchicznej struktury świata stworzonego z pojęciem jednego Boga. Święty Bonawentura nazwał go „księciem mistyków”.

Silny renesans koncepcji dionizjańskich (szczególnie metody via negativa) nastąpił w mistyce XIV i XV w. za sprawą Mistrza Eckharta, Johannesa Taulera, Jana Ruysbroecka, a później w XVI w. w hiszpańskim karmelityzmie m.in. u św. Jana od Krzyża. Sam Marcin Luter wypowiadał się o nim ambiwalentnie – choć krytykował puste spekulacje o "hierarchiach anielskich", posługiwał się równocześnie dionizjańską koncepcją Deus absconditus (Boga ukrytego).

Reformowany dogmatyk Emil Brunner uważał Pseudo-Dionizego za główną osobę odpowiedzialną za przeniknięcie do teologii chrześcijańskiej metafizyki neoplatońskiej, która, jego zdaniem, doprowadziła do wypaczenia biblijnego obrazu Boga w teologii średniowiecznej.

Zobacz też

Anioł Angelologia Archanioł Mistyka

Przypisy