Za ojca polskiej literatury porównawczej uważa się Adama Mickiewicza, który dokonywał badań komparatystycznych literatur słowiańskich, co widoczne jest na jego wykładach w Collège de France w Paryżu. Za pierwszą polską pracę naukową o literaturach słowiańskich uznaje się dzieło pt. Mesjaniści i słowianofile, które wydał w 1888 roku Marian Zdziechowski. W dwudziestoleciu międzywojennym głównym tematem badań polskich komparatystów było oddziaływanie obcych literatur na rozwój rodzimych prądów literackich. Do dwudziestowiecznych badaczy literatury związanych z komparatystyką zaliczyć można np. Stefanię Skwarczyńską i Mieczysława Brahmera. Wiek XX ograniczył rolę komparatystyki w porównaniu z literaturoznawstwem XIX-wiecznym – przyjął się nawet ironiczny termin „wpływologia”.
Kongresy komparatystyczne Pierwszy międzynarodowy kongres komparatystyczny miał miejsce w 1900 roku w Paryżu. Wzięło w nim udział zaledwie 20 badaczy. Tematyka kongresu dotyczyła zaś metodologii historii literatury. W czasie kongresu we Florencji w 1951 roku utworzono FILLM, czyli . Ważne wydarzenia dla komparatystów miały miejsce w 1958 roku na kongresie w Chapel Hill, dotyczącym problematyki narodowej. Wówczas miało miejsce wystąpienie , który odczytał referat pt. Kryzys literatury porównawczej.