Formuła derogat nie oznacza jednak, że w każdym systemie prawnym norma niższa automatycznie i natychmiast traci obowiązywanie wskutek samej niezgodności z normą wyższą. Skutek może zależeć od przyjętego modelu kontroli hierarchicznej zgodności prawa. Może polegać m.in. na: odmowie zastosowania normy niższej; stwierdzeniu jej nieważności; utracie mocy obowiązującej na skutek orzeczenia uprawnionego organu; obowiązku takiej interpretacji normy niższej, która pozwala uniknąć kolizji.
Zagadnienie to ma szczególne znaczenie w systemach wyposażonych w scentralizowaną kontrolę konstytucyjności prawa.
Lex posterior derogat legi priori Reguła lex posterior derogat legi priori przyznaje – co do zasady – pierwszeństwo normie późniejszej przed wcześniejszą, jeżeli obie normy mają porównywalną pozycję hierarchiczną i regulują ten sam zakres spraw.
Reguła chronologiczna opiera się na założeniu, że późniejsza decyzja prawodawcy powinna mieć pierwszeństwo przed wcześniejszą w zakresie, w którym obie regulacje są ze sobą niezgodne.
Nie stosuje się jej jednak mechanicznie.