3 października 1345 na terenie pola Berting kolejny wójt warmiński Bruno von Luter lokował na 32 włókach (1 włóka/łan ≈ 17,955 ha) nową wieś czynszową na prawie chełmińskim. Założenie Bartąga zostało potwierdzone następnie przez kapitułę warmińską, a 1346 roku przez biskupa warmińskiego Hermana z Pragi. W 1350 zmieniono dokument lokacyjny, a w 1552 odnowiono.
Mieszkańcy wsi otrzymali prawo rybołówstwa w Łynie i w jeziorach Bartąg i Kielarskim. 6 włók należało do kościoła parafialnego, a 6 do sołtysa. mały|242x242px|Lokacja dokonana w Bartągu (Berting Teutonica) w 1518 roku. Własnoręczny wpis Mikołaja Kopernika w Locationes mansorum desertorum
Wieś pierwotnie zamieszkiwali niemieccy osadnicy z Turyngii, więc początkowo nazywano ją Niemieckim Bartągiem, w odróżnieniu od Bartążka (Pruskiego Bartąga). W pierwszych latach powstał tam również kościół parafialny, ponieważ dokumenty z 1348 wymieniają tamtejszego proboszcza o imieniu Dietmar.
Podobnie jak większość wsi i osad w komornictwie olsztyńskim, Bartąg został co najmniej dwukrotnie zniszczony a jego mieszkańcy wybici w wyniku najazdu litewskiego (21 stycznia 1356) i w trakcie wojny głodowej (8 sierpnia 1414). Później został spustoszony w czasie wojen polsko-krzyżackich.