W ten sposób carska administracja próbowała tworzyć nową warstwę „ludowej” inteligencji, która popierałaby Rosję, a jednocześnie przeciwstawiała się polsko-szlacheckiej tradycji. Taka polityka była jednocześnie cyniczna i niespójna. Albowiem jednocześnie w roku 1864 urzędnicy carscy zakazali publikacji w języku litewskim drukowanych łacińską czcionką, promując tym samym publikacje w rosyjskiej cyrylicy. Celem tego działania było sprzyjanie mentalnej i „państwowej” rusyfikacji młodych „Żmudzinów” (czyli obecnych Litwinów), którzy, według władz, nadal mogli posługiwać się swoim językiem, zapisywanym jedynie innym alfabetem. Rosyjskie władze podjęły zupełnie inną politykę wobec ludności białoruskiej. Ludność białoruską (właśc. rusińską z części terenów Rusi Białej), którą tamtejsze władze uznawały po prostu za Rosjan, a także katolików na Wileńszczyźnie, zdecydowanie tępiono w przypadku jakichkolwiek przejawów narodowej czy językowej odrębności. lewo|mały|220x220px|Mapa rozsiedlenia ludności polskiej na terenie Litwy właściwej w (1929) Zmiany zachodzące na wsiach etnicznie litewskich, zwłaszcza względna stabilizacja gospodarcza oraz nowe możliwości kariery, doprowadziły do zwiększenia obecności chłopięcej młodzieży w szkołach średnich już w latach siedemdziesiątych XIX wieku.