Z Rynku rozchodziły się szlaki komunikacyjne w kierunku Wełnowca, Dębu i Brynowa, a z placu Wolności wzdłuż ulicy Gliwickiej w kierunku Załęża. Istotną rolę na lokalizację Rynku miało skupienie w tym rejonie zabudowy o funkcjach usługowych: karczmy, browaru, kuźni oraz hoteli.
mały|lewo|Willa dr. Richarda Holtzego na zdjęciu sprzed 1891 roku
Nadanie praw miejskich Katowicom 11 września 1865 roku spowodował rozkwit budownictwa w mieście, a najstarsze budynki na terenie współczesnego Śródmieścia Katowic sięgają lat 60. i 70. XIX wieku. Pierwsze wznoszone obiekty w ówczesnych Katowicach były przeważnie jedno- i dwupiętrowe. Przebudowywano i podwyższano je dopiero na przełomie XIX i XX wieku. Architektonicznie budowano najpierw obiekty w stylu historyzmu nawiązującego go architektury gotyku, renesansu, baroku, rokoka i klasycyzmu, a jedność stylistyczna wczesnej zabudowy Katowic wynikała z faktu, iż autorami i budowniczymi tych domów byli zazwyczaj dwaj miejscowi architekci: Julius Haase i Ignatz Grünfeld.
mały|Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w 1872 roku