XIX w.)
Określenia „hetman” (ukr. гетьман) w odniesieniu do naczelników wojsk rejestrowych będących na żołdzie Rzeczypospolitej używali także KozacyNazwa ta przeniknęła z Ukrainy i Mołdawii nawet do języka rumuńskiego (hatman)., choć nie stosowali tej tytulatury w oficjalnej korespondencji z instytucjami Rzeczypospolitej, a jedynie określenie „starszy Jego Królewskiej Mości wojska zaporoskiego”. Hetmani kozaccy sprawowali nadzór nad podległymi im kozakami rejestrowymi za pośrednictwem atamanów.
Hetmanami ogłaszali się również naczelnicy powstań kozackich. Jeden z nich, Bohdan Chmielnicki, początkowo nie odważył się w korespondencji tytułować „hetmanem” i określał się jako „starszy”, a zgodę na używanie tego tytułu otrzymał dopiero w postanowieniach ugody zborowskiej z 1649 roku (co potwierdzono mu w zapisach unii hadziackiej, która jednak w pełni nie weszła w życie). Pozycja następców Chmielnickiego nie była już tak wysoka, zwłaszcza po podziale Naddnieprza i ustanowieniu dwóch urzędów hetmańskich – dla Ukrainy prawo- i lewobrzeżnej. Tytuł hetmański został tam ostatecznie zniesiony w 1764 roku.
Nawiązując do historii kozactwa, w 1918 roku (czasach istnienia tzw. Hetmanatu) Pawło Skoropadski ogłosił się hetmanem Ukrainy.
Zobacz też
artykuły wojenne hetmańskie generałowie polscy historia Wojska Polskiego hetman nadworny hetman wojsk zaciężnych hutman
Przypisy
Bibliografia
!