Jego ewolucja obejmuje przejście od form ludowych związanych z deltą Missisipi do odmian miejskich, zwłaszcza chicago bluesa, a także adaptację w licznych gatunkach muzyki popularnej, takich jak boogie-woogie, rhythm and blues, rock and roll, country and western oraz różne nurty muzyki pop.
Historia Precyzyjne datowanie genezy bluesa nie jest możliwe, choć powszechnie przyjmuje się jego zakorzenienie w muzyce przywiezionej do Ameryki przez afroamerykańskich niewolników pochodzących z Afryki Zachodniej. W procesie jego formowania doszło do syntezy elementów muzyki afrykańskiej — takich jak improwizacja, złożoność rytmiczna z istotną rolą instrumentów perkusyjnych, ekspresyjna maniera wokalna oraz powtarzalność struktur melodyczno-rytmicznych — z europejskim systemem tonalnym, harmoniką i instrumentarium. Blues wywodzi się z afroamerykańskich pieśni pracy oraz pieśni religijnych wykonywanych przez Afroamerykanów pracujących na plantacjach bawełny w południowych stanach USA. W najwcześniejszej fazie rozwoju przyjął formę określaną jako country blues (blues wiejski), która ukształtowała się w drugiej połowie XIX wieku w środowiskach wiejskich społeczności afroamerykańskich w stanach takich jak Mississippi, Teksas, Luizjana, Alabama czy Georgia. Forma ta zachowała zasadnicze cechy stylistyczne aż do lat 20.