Nieco odmiennie od tradycji, bibliści wyróżniają raczej charyzmatycznych bohaterów plemiennych, wybawiających swoje plemiona od zagrożeń zewnętrznych, oraz sędziów, których zadania obejmowały zakresem raczej politykę wewnętrzną, zwłaszcza władzę sądowniczą. Do nich należą sędziowie mniejsi, wymienieni w Sdz 10,1-5; 12,8-15, podobieństwo do nich wykazuje także prorokini Debora. Jefte jako jedyny łączy obie funkcje. Szamgar, tradycyjnie zaliczany do sędziów mniejszych, należy raczej do pierwszej grupy. Martin Noth sugeruje, że dopiero deuteronomista określił wspomnianych charyzmatycznych bohaterów jako sędziów, uznając ich oraz sędziów mniejszych za dwa aspekty tego samego fenomenu.
Dodatki prezentują negatywny obraz sytuacji w Izraelu w okresie przedpaństwowym, postępującą anarchizację życia w wyniku braku władzy centralnej i rażące występki natury religijnej i moralnej.
Przesłanie Księga Sędziów pokazuje, że powodzenie Izraela zależy od jego posłuszeństwa Jahwe.