Jednakże kwestia nie jest oczywista, gdyż Isma’il najwyraźniej zmarł przed swoim ojcem, ponadto kilku innych synów As-Sadika żądało sukcesji dla siebie”.
Zgodnie z tradycją ismailicką Isma’il przeżył swojego ojca i po pewnym czasie go zastąpił. Jednak zdecydowana większość źródeł podtrzymuje, że Isma’il zmarł przed ojcem, przy czym najpóźniejsza wspomniana data to rok 762/763, zaś w kilku opowieściach o jego pogrzebie wspomina się, iż panującym wówczas kalifem był Al-Mansur (754–775). W źródłach opisano także, jak podczas pogrzebu Dżafar as-Sadik kilkukrotnie próbował pokazać twarz zmarłego syna świadkom, chociaż część tych samych źródeł podkreśla, że niedługo później widziano Isma’ila w Basrze.
Po śmierci Dżafara as-Sadika jego zwolennicy podzielili się na kilka grup. Jedni nie uznali jego śmierci i zaczęli oczekiwać jego powrotu. Inni uznali za imama najstarszego syna Dżafara as-Sadika i brata Isma’ila, Abd Allaha al-Aftaha. Kiedy ten kilka miesięcy później zmarł, większość jego popleczników przeszła do obozu jego przyrodniego brata Musy al-Kazima, który już wcześniej skupił wokół siebie pewną grupę imamitów. Dwa inne ugrupowania, które wyłoniły się w tym okresie, możemy uznać za pierwszych ismailitów. Jedna z tych grup miała zaprzeczyć śmierci Isma’ila jeszcze za życia jego ojca i oczekiwała jego powrotu jako mahdiego.