Ponieważ po powrocie do Wielkiej Brytanii ekscesy Syda Barretta trwały nadal, grupa podjęła decyzję o zatrudnieniu drugiego gitarzysty. Wybór padł na szkolnego kolegę Barretta – Davida Gilmoura. Zadaniem Gilmoura było zastępowanie Syda, gdy ten nie był w stanie grać. Kilka razy zdarzyło się, że David grał i śpiewał, podczas gdy Syd wałęsał się po scenie, od czasu do czasu grając kilka nut. Takie zachowanie szybko zmęczyło pozostałych członków zespołu. W styczniu 1968, w drodze na koncert na Uniwersytecie w Southampton zdecydowali się po prostu nie zabierać ze sobą Barretta. Wkrótce potem oznajmili mu oficjalnie, że nie ma prawa wstępu na koncerty grupy.
Uważa się, że Barrett miał niewielki udział w nagrywaniu drugiej płyty, jako że sesje odbywały się w większości po odejściu gitarzysty z zespołu. Barrett prawdopodobnie uczestniczył w nagraniach Remember a Day i A Saucerful of Secrets. Oprócz tego na płycie znalazł się też nagrany trochę wcześniej utwór Barretta Jugband Blues, natomiast wspomniany wyżej Apples and Oranges ukazał się jako singel. Dwa inne utwory Barretta z tamtego okresu – Scream Thy Last Scream i Vegetable Man – nigdy nie zostały oficjalnie wydane. Mówi się, że te dwie piosenki oraz Jugband Blues dokumentują coraz poważniejsze zmiany w psychice Barretta.