W latach 80. kompozytor tworzy takie utwory symfoniczne, jak orkiestrowa suita „Szeherezada”, „Kaprys hiszpański”, uwertura „Jasne święto”.

Od 1882 roku Rimski-Korsakow przewodniczył Kółku Bielajewa, w latach 1883–1894 był także pomocnikiem kierownika Carskiej kapeli chóralnej. mały|Pogrzeb Rimskiego-Korsakowa. Kondukt pogrzebowy na Prospekcie Wozniesieńskim. Na początku lat 90. miało miejsce spowolnienie działalności twórczej autora. W tym czasie studiował filozofię, pisał artykuły, a także przejrzał i przeredagował niektóre ze swoich wcześniejszych utworów. Później jego twórczość nabrała niezwykłej intensywności: jedna za drugą wychodzą spod pióra kompozytora opery: „Noc wigilijna” (1895), „Sadko” (1896), „Mozart i Salieri” (1897), prolog do opery „Pskowianka” i „Carska narzeczona” (na podstawie dramatu Lwa Meja, 1898).

Podczas rewolucji 1905 roku Rimski-Korsakow aktywnie wspierał strajkujących studentów i otwarcie osądził postępowanie administracji Konserwatorium Petersburskiego – zwolnił się i powrócił do niej dopiero po nadaniu jej częściowej autonomii i zmianie kierownictwa.