W dziele tym Pestalozzi używa terminów „nauczanie elementarne” i „idea nauczania elementarnego w znaczeniu postaw wychowania”.
Nauczanie elementarne Pestalozzi rozumie jako zgodne z naturą kształtowaniem sił i skłonności rodzaju ludzkiego. Zaś istotą tego nauczania jest równomierny rozwój wszystkich naturalnych sił człowieka, zgodnie z prawami natury. Pestalozzi zwraca uwagę, iż harmonijny rozwój wszystkich sił natury można jedynie osiągnąć drogą ćwiczenia. Książkę Łabędzi śpiew należny uznać za kluczowe ogniwo twórczości Pestalozziego, gdyż zawiera zarówno wątki pedagogiczne, jak i autobiograficzne.
Pestalozzi zdobył rozgłos pisarski i nadal chciał realizować swoje koncepcje wychowawcze. Nie udało mu się zrealizować swych planów w Szwajcarii, dlatego skierował się ku rewolucyjnej Francji.
Działalność pedagogiczna Pestalozziego Johann Heinrich Pestalozzi wstąpił do helweckiego Związku Patriotów i rozpoczął tam ożywioną działalność, pisząc m.in. artykuły publicystyczne, w których atakował łamanie prawa i niewolę ludu. Przez swoje wystąpienia zdobył opinię niebezpiecznego radykała, co sprawiło, że na krótki okres został osadzony w więzieniu.