Równocześnie rozbudowano system fortyfikacji, co pozwoliło na utrzymanie granic przez cały IV wiek.
Dowództwo Naczelne dowództwo nad armią w okresie republiki sprawowali konsulowie, z których każdy dowodził zazwyczaj dwoma legionami (tzw. armią konsularną). Oficerowie rekrutowali się głównie spośród przedstawicieli zamożnych rodów. Oznaką najwyższego dowódcy wojskowego był czerwony płaszcz zwany paludamentum. Do symboli władzy należały również fascesy – pęki rózg z zatkniętymi toporami – niesione przez dwunastu liktorów.
Bezpośrednim współpracownikiem konsula był kwestor, odpowiedzialny za kwestie finansowe armii, zaopatrzenie, dystrybucję żywności oraz podział lub sprzedaż łupów wojennych. Naczelny wódz dysponował także sztabem dowódczym, w skład którego wchodzili: Legaci – mianowani spośród senatorów. Każdy legat dowodził jednym legionem, a w razie potrzeby mógł przejąć dowództwo nad całą armią. Prefekci wojskowi – dowódcy wyspecjalizowanych jednostek lub oddziałów pomocniczych. Trybuni wojskowi – pełnili funkcje dowódcze i administracyjne.