right|250 px|thumb|Ligabue a'l PałaOłinpico de Torin a setenbre 2010
Biografia
Łe orizene e i primi sucesi
Nevodo de Marcello Ligabue, eroe de ła Rezistensa emiłian, dopo che'l ga otenjùo el diploma de ragioneria el fa i łaori pì disparà, infrà i cuałi cueło de'l bracénte e de'l metalmecànego, cuindi rajonier, condutor radiofònego, comersiante, promoter, zogador de bałon (inte łe serie infariore) e consejèr comunałe ; inte'l 1986 co dei só amighi el fonda el grupo amatatoriałe Orazero, che'l ciapa el nome da'l só brano e co'l cual da'l 1987 el partesipa a difarenti concorsi provinsiałi e nasionałi co brani orizenałi cofà Sogni de Rock'n Roll, Anime in plexiglass, Sarà un bel souvenir, Bar Mario e Figlio d'un cane.
Ła prima trasa "ofisiałe" de Ligabue ła resałe al 1988, ano de insizion co i Orazero, de Anime in plexiglas/Bar Mario, el singoło el vede el ciaro drìo ła vitoria de un concorso muzegałe provinsiałe, par grupi co baze inte ła Provinsia de Reggio Emilia da'l nome "Terremoto Rock". El singoło in viniłe a 45 ziri, publegà in poche copie, el ze ancùo introvabiłe. Uno dei primi singołi stanpài el porta el nome de Eroi di latta, che in faze de produsion de'l primo àlbun Ligabue, el venjarà staformà in Balliamo sul mondo.
El vien scoverto da Pierangelo Bertoli, che include el só brano Sogni de Rock'n Roll in un só àlbun, Tra me e me, inte'l 1988 e l'ano drìo Figlio d' un cane inte'l Albun Sedia Elettrica e, senpre, inte'l 1989 ło propone al só produtor Angelo Carrara par insìder un disco, Ligabue che'l sarà so'l mercà inte el magio 1990 e che orizenariamente el zera intitołà "... e no ze obligatorio èsar eroi"dal libreto del CD, inte ła riedision 2009 publicà in edicoła dal Corriere della Sera..Par reałizar el só primo àlbun che'l venjarà fora inte'l Ligabue se avałe de ła cołaborasion de'l só novo grupo o Clan Destino, che curarà co łu i arangiamenti dei brani e che sarà al só fiànco inte i conserti e inte i łaori drìo in studio de rezistrasión. Inte'l steso ano el cantante el partesipa a'l Festivalbar 1990 co'l tòco Balliamo sul mondo, resevendo el Disco Verde, premio destinà a'l mejo cantante emerzente de ła kermesse.
Ze de'l novenbre 1991 l'usida de'l segondo disco, Lambrusco coltelli rose & popcorn che ripete el suceso de l'àlbun de l'ezordio, co dei singołi cofà Libera nos a malo e Urlando contro il cielo.
Inte'l łujo de'l 1992 el se ezibise par ła prima volta al Montreux Jazz Festival. Senpre in cueł' ano el taca ła só cołaborasion co el Club Tenco' par el cual el partesipa a serte publegaison e el inside el brano Variazioni su temi tzigani in omagio a'l poeta e cantador ruso Vladimir Vysotskij.
Ła crize El terso àlbun, Sopravissuti e sopravviventi, el vien fora inte'l 1993 e vien rezistrà oncora co i Clan Destino. 'Sto àlbun el pol esar ła firma a ła salìa definitiva de l'artista; se pol capirlo da ła rezistrasion de cuałità netamente megio e da na mazor cura par łe canson da'l ponto de vista strumental; ma el disco no'l vien apresià, cofà i presedenti, soratuto da łe radio che łe trazmetarà soło che'l singoło Ho messo via. El vien considarà un łaoro pì intimista e scuro dei predesesori e łe vendite łe ghe ne risente. Drìoman el venjarà asé rivałutà dai fan, ma so'l momento el cauza a l'autor un parìodo critico, inte'l cuało el ronpe co'l vecio produtór e co ła vecia band.
Inte'l 1994 el pùblega A che ora ze la fin del mondo?, el só cuarto àlbun, che'l ga a'l só interno 8 tòchi che Ligabue definise "scagie spantegàe". Ła trasa de vertaùra ła ze na cover de It's the end of the world as we know (and I feel fine) dei R.E.M. che deventa A che ora ze la fin del mondo? co un testo che evoca el ròło asunto da ła tełevizion ne ła vita locałe de łe persone ciapando spunto da ła vitoria ełetorałe de l'ałora prexidente de ła Fininvest, Silvio Berlusconi. Łe altre canson xe vecie B-sides, łe do version de Gringo ('91 e '94). L'han detto anche gli Stones, cantàda co i ałora semisconosùi Negrita, e ła bałada Male non farà scrita da łu ma xa insixa dai Timoria; ghe xe po' Fuoritempo, anca staltra scrita da łu steso ma xa insixa dai Rats e na version live de Urlando contro il cielo. In più su sto album xe anca prexente Cerca inte el cuore, scrita a 4 man col tastiera de ałora dei Clan Destino Gianfranco Fornaciari.
Senpre inte'l 1994 co Valerio Soave, el fonda l'eticheta Mescal, che deventarà po' infrà łe pì ative inte'l panorama rock itałian, produzendo i primi brani de La Crus, Massimo Volume, Modena City Ramblers e Stefano Belluzzi.
Ła consacrasion Ła svolta inte ła cariera de Luciano Ligabue riva inte el 1995, coła publicasion de Buon compleanno Elvis el disco che rendarà popołar el cantante emiłian inte el panorama muxical itałian. Scuaxi tuti i tòchi de sto album, che prexenta de łe sonorità un mucio visine ad un rock'n roll de stanpo 'merican, deventarà, infati clasici del so repertorio e sfondarà intra el publico xovanil, a partir da Vivo,morto o X e Hai un momento Dio? pasando par Leggero fin al rivar a Certe Notti, brano votà dai łetori de ła rivista muxicałe Tutto cofà "ła mejo canson dei ani novanta", vinsidór inaxonta de ła Targa Tenco come mejo canson de l'ano. El disco, considarà dai più come el vertice conpoxitivo de l'artista, vendarà 1 200 000 copie, risevendo el Disco de platino europeo IFPI e vinsendo tre premi de l'ałora Premio Italiano della musica PIM. right|250 px|thumb|Ligabue durante el concerto Ellesette del 20 disenbre 2007 Inte el 1996 el se exibise al Pavarotti & Friends co na stranba version de Certe Notti, duetando col parón de caxa Luciano Pavarotti.
Senpre del 1996 xe ła so segonda partesipasion al Montreux Jazz Festival, sta volta co l'ex Rolling Stones Mick Taylor come special guest, col cuało el fa anca alcune cover.
El momento d'oro del cantante continua inte el 1997 co ła publicasion de Su e giù da un palco, dopio disco rejistrà dal vivo co ła xonta de tre inediti : Il dì di dolore che uno ha, Tra palco e realtà e l'Ultimo tango a Memphis, sta ultima cover de Suspicious Minds de Elvis Presley. El pregio de no esar stà ritocà in studio vien in parte conpensà negativamente dal fato de eser un collage de tochi rejistrà in vari concerti. Anca sto album sfonda el muro del miłion de copie vendùe, e xe el primo live itałiàn a rivar sto rexultàdo . El 1998 el publica ła cołona sonora del so primo film da registra Radiofreccia contenente tra l'altro Ho perso le parole, Metti in circolo il tuo amore e "Siamo in onda". El secondo CD de l'òpara xe na racolta de brani forèsti inserìi inte el fim; xe prexenti artisti come David Bowie, Iggy Pop, Lou Reed, Lynyrd Skynyrd che raprexenta el retrotera muxicałe e ła fonte de ispirasion del cantante, co cantadóri cofà Bob Dylan e Neil Young.
Inte el 1999 co Jovanotti e Piero Pelù, che ga péna mołà i Litfiba, inside Il mio nome ze mai più, brano pasifista dal qual vien prodoto un singoło el cui recavàdo va in beneficensa: i tre se firma LigaJovaPelù. Publico e critica se divide intra chi che plaude l'inisiativa e chi invese sotołinea ła retorica e'l prexunto antiamericanismo del tòco e del video xontà, che comunque a ła fin rexultarà el più vendùo de l'ano.
Inte el steso ano vien fora el sesto disco Miss Mondo, a quatro ani de distansa da Buon Compleanno Elvis. Sto łavoro prexenta tanti spunti, a partir dai arangiamenti (par exenpio, in due canson, vien introdoti i archi), fin a rivar ai testi, che sbandona ła strutura del "raconto" e ponta diriti a ła disiłuxión personałe de l'artista, che se interoga su queo che ghe capita intorno. Anca sto album xe un suceso grasie a l'autobiografica Una vita da mediano, a Si viene e si va ed a Almeno credo. El video de sta ultima canson riprende un sełebre mini-film de Bob-Dylan Subterranean homesick bluesrejistrà co ła cołaborasion e l'aparision de nùmaroxi artisti itałiani, infra i cuałi ła scritrice Fernanda Pivano.
Senre inte el 1999 se exibise a Dublino, davanti a un partèr internasionàl, ai MTV Europe Music Awards co L'odore del sesso trata da Miss Mondo.
I primi ani domiłe left|250 px|thumb|Ligabue sona a l'Arena de Verona el 25 setenbre 2008. Drìo de łù el baterista Michael Urbano Inte el 2000 el scrive na canson a quatro man co Francesco Guccini (che, tra l'altro ga resità in Radiofreccia. El tòco, intitołà Ho oncora la forza finise inte el album Stagioni de Guccini e riseve ła Targa Tenco come megio canson de l'ano. Sto brano, su'l prinsìpio conparso soło che in version acustega su un CD par el fan club, sarà po' riciapà dal steso Ligabue, che ghe ne canbiarà alcune strofe e ło insidarà cofà brano inedito, par la rancùra Secondo Tempo inte el 2008.
Senpre inte el 2000 el vien premià col Tełegato cofà mejo intrèpito de l'ano al concorso Vota la voce e riseve, inaxónta, el Premio Lunezia par ła canson L'odore del sesso.
El primo album del novo miłenio, Fuori come va? del 2002, torna a propóner un Ligabue clasego che recalca un mucio dei stereotipi muxicałi parcorsi inte i ani presedenti. Anca sto album otien na otima controłarìa par quanto riguarda łe vendite. Grasie ai singołi Tutti vogliono viaggiare in prima, Questa ze la mia vita ed Eri bellissima. El "Liga" vinse el Festivalbar 2002 e fa incèta de premi (mejo artista mas-cio, mejo album e tour) a l'edision dei italian music awards che organixava ła FIMI.
Inte el 2003 ese el secondo live. Giro d'Italia registrà durante el tour teatrałe che Ligabue ga tegnùo co i so musicisti insieme a Mauro Pagani e al conpianto D. Rad dei Almamegretta. El disco prexenta na apresàbiłe revixatasion semi-acustega de bona parte del repertorio de l'artista, un mucio apresà oltra che dal publico, anca da ła critica che, in controtendensa rispeto al presedente disco, ga inpegnìo de ełogi sta insìda discografega. A l'album, infati, xe stà atribuìo el "Premio Ciampi cofà mejo album de l'ano. De Giro d'Italia l'è sta publegà anca na version a tiradùra limità (50 000 copie più ulteriori 10 000 stanpà dopo un ano) co un terso CD bonus, che gà, óltra a varie cansón, dei reading ed un monołogo.
El 2 łujo del 2005, Ligabue riséve l'invito de Bob Geldof a partesipar al Live8 dove el se exibise danànsi a łe miàre de spetadóri préxenti al Sirco masimo de Roma
10 setenbre 2005: el Campovolo right|150 px|thumb|Ligabue a l'arena de Verona. Dadrìo de łù el chitarista Niccolò Bossini e na parte de ła łocuèstra de 70 ełementi El 10 setenbre 2005, par sełebràr i 15 ani de atività e tornà su'l palco dopo na asensa durà sirca 2 ani e mexo el se exibise a l'aeroporto "Campovolo" de Reggio Emilia danànsi a sirca 180 000 persone (), record eoropeo par un concerto a pagamento de un singoło artista . Su quatro difarenti palchi, el se exibise insieme a ła Banda (el grupo che sona co łù da Buon Compleanno Elvis), ai Clan Destino e co Mauro Pagani. El show dura dobòto tre ore, anpò, a cauxa de problemi audio da łe bande de uno dei 4 palchi, un nùmaro inprecixà (ne l'órdene de alcune miàre) de spetadóri desìde de łasàr ansitenpo el concerto. Un fià de dì dopo l'artista remete na letara de scuxe ai fan atraverso el so portàłe Ligachannel.
L'otavo disco, Nome e cognome (2005), ese el 16 setenbre del steso ano e propone un Ligabue che inte i testi va 'vanti su ła sia de "intimista" (e el titoło de l'albun xe da sto pónto de vista, na dichiarasion de intènti), mentre muxicalmente prexenta de łe sonorità un mucio visine a quełe de un rock anglosasone. Alcuni testi del disco vien prexentài durante el concerto de Campovolo, indove ła granda afluensa al publico antisipa queło che deventarà naltro suceso discografego. In sto album xe prexenti brani che xe deventài dei sucesi cofà Il dì dei dì, L'amore conta, Le donne lo sanno, Cosa vuoi che sia e Happy Hour (col cuałe el Liga vinsarà anca el Festivalbar, e che vegnarà sielto da Vodafone par i spot publicitari de l'istà drìo) el DVD che ese par ricordàr l'avegnimento Campovolo deventa el primo DVD muxicałe a vendare pì de 100 000 copie in Itałia.
El 2006 in tour